Samorządowy Ośrodek Kultury w Nowej Dębie po raz kolejny zaangażował się w promowanie
i kultywowanie tradycji regionu Lasowiackiego, podejmując organizację V Festiwalu Kultury Lasowiackiej, który odbywa się pod patronatem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego. W ramach festiwalu mieszkańcy i goście mieli okazję uczestniczyć w wielu interesujących wydarzeniach, które przybliżyły bogactwo lasowiackiej kultury i tradycji.
Pierwszym punktem bogatego programu były warsztaty wicia rózgi weselnej, które odbyły się
10 lipca w naszym ośrodku. Podczas spotkania uczestnicy mogli nauczyć się technik ręcznego tworzenia tego symbolu tradycyjnego lasowiackiego wesela. Warsztaty cieszyły się zainteresowaniem, a ich uczestnicy z entuzjazmem poznawali tajniki rzemiosła przekazywanego
z pokolenia na pokolenie.
Kolejne wydarzenia miały już miejsce 12 lipca w Rozalinie. Zorganizowane na szeroką skalę przygotowania do wesela pozwoliły na integrację uczestników oraz przypomnienie sobie zwyczajów
i obrzędów związanych z lasowiackim ślubem i weselem. Wspólne działania, obejmujące przygotowania do tradycyjnej ceremonii: dekoracja podwórza, kapliczki Św. Rozalii przy której nastąpi ceremonia zaślubin, dorożki weselnej, stołów weselnych oraz podłogi tanecznej, stanowiły ciekawą lekcję historii i kultury regionu przypominając uroki udekorowanych bibułą brzózek.
Nie zabrakło też wicia wianków weselnych zakończonych konkursem na najpiękniejszy z nich. Konkurs ten stanowił okazję do wyrażenia kreatywności i umiejętności rękodzielniczych, a także do pielęgnowania tradycyjnych wzorów i motywów charakterystycznych dla lasowiackiej kultury. Konkurs cieszył się dużym zainteresowaniem zarówno wśród lokalnych twórców, jak i gości festiwalu
, ale przede wszystkim wśród mieszkańców Rozalina, którzy aktywnie zaangażowani
w przygotowania i występy, tworzyli autentyczną atmosferę wspólnoty i tradycji.
Finałowe wydarzenia, które odbyły się 13 lica rozpoczęło błogosławieństwo młodych przy chałupie Panny Młodej oraz wymarsz na zaślubiny do Kaplicy Św. Rozalii w Rozalinie. Po ceremonii aktorzy oraz uczestnicy orszakiem weselnym wyruszyli w stronę Domu Ludowego, Młodzi oraz weselna kapela prowadzili orszak jadąc na bryczkach a pozostali maszerowali z śpiewem na ustach.
Na swojej drodze orszak spotkał przeszkody czyli bramy weselne na których swoje zdolności negocjacyjne zaprezentowali starościna i marszałek oraz swaska. Na placu weselnym Młodą parę przywitali chlebem rodzice a marszałek zaprosił wszystkich na biesiadę. Na weselnym stole nie zabrakło: Rosołu wołowego z ziemniakami, mięsa, chleba ze smalcem, okowity, proziaków, ciast
i oczywiście kompotu. Wspólny poczęstunek przerywany był toastami za młodych oraz weselnymi przyśpiewkami. Na koniec obrzędu odbyły się oczepiny czyli tradycyjne zdejmowanie wianka pannie młodej, połączone z tańcami i obśpiewywaniem. Jak to na weselu tak i podczas występu nie zabrakło wspólnych tańców aktorów przy weselnej kapeli a tuż po występach Kapela Łola zaprosiła wszystkich uczestników na dalsze świętowanie czyli „wesele do białego rana”. Wspólne tańce rozpoczęto chodzonym, który poprowadziła para młoda.
Festiwal miał na celu nie tylko prezentację tradycyjnych zwyczajów, ale także umocnienie więzi społecznych i promowanie dziedzictwa kulturowego lasowiackiego. Temat „Lasowiackie Zaślubiny” nawiązywał do symbolicznych obrzędów, które od wieków odgrywały ważną rolę w lokalnej wspólnocie, będąc wyrazem jedności i wspólnotowego ducha. W wydarzeniu wzięły udział liczne grupy z Rozalina: Koło Gospodyń Wiejskich, Rada Sołecka, Ochotnicza Straż Pożarna oraz mieszkańcy, którzy wprowadzili publiczność w atmosferę lasowiackiej tradycji. Obrzęd poprowadziły „Bielowianki” czyli Zespół Ludowy z Rozalina, który w swojej historii zapisał już nie jedno „Bielowskie Wesele”. „Bielowskie” bo występ, który można było podziwiać w Rozalinie, oparty był na scenariuszu spisanym przez Krystynę Koper, znaną z jej talentu do tworzenia autentycznych i bogato opisanych tekstów oraz wspomnień. Podczas wydarzenia można było posłuchać również części z jej licznych wspomnień odzwierciedlających ducha tradycyjnych obrzędów i zwyczajów „Bielów” czyli części Rozalina. Wśród występujących nie zabrakło Zespołu Ludowego Ługowianki z Tarnowskiej Woli – gości z sąsiedniej miejscowości , którzy z entuzjazmem odpowiedzieli na zaproszenie organizatorów, wzbogacając wydarzenie swoimi tradycjami oraz oryginalnymi weselnymi przyśpiewkami.
Wszystkie działania prowadzone w ramach Festiwalu były na bieżąco nagrywane i powstanie z nich pamiątkowy film. Chociaż fabuła toczyła się według scenariuszu to wiele scen jest wynikiem improwizacji i zaangażowania wspaniałych aktorów. Organizatorzy podkreślają, że to właśnie
te spontaniczne i autentyczne momenty stanowią serce wydarzenia i będą głównym tematem filmu. Twórcy planują uchwycić emocje uczestników, ich reakcje i to jak mocno utożsamiali się z rolami.
Powstanie tego filmu to ważny krok w kierunku zachowania dziedzictwa kulturowego naszego regionu i promowania autentycznych, tradycyjnych obrzędów, które są nieodłącznym elementem tożsamości lokalnej.
Organizacja V Festiwalu Kultury Lasowiackiej przez Samorządowy Ośrodek Kultury w Nowej Dębie oraz Sołectwo Rozalin to kolejny krok w kierunku zachowania i promowania unikalnych tradycji Lasowiaków. Dzięki zaangażowaniu lokalnych organizacji i mieszkańców, wydarzenie to umacnia tożsamość regionalną oraz przyczynia się do szerzenia wiedzy o bogatym dziedzictwie kulturowym Podkarpacia. Serdecznie zapraszamy na kolejne edycje festiwalu oraz inne wydarzenia kulturalne organizowane przez Samorządowy Ośrodek Kultury w Nowej Dębie!